متوسط سن ازدواج در جهان
به طور میانگین، متوسط سن ازدواج در سرتاسر جهان برای مردها 7/28 و برای زنان 8/26 است. در زیر به عنوان نمونه به آمار چند کشور اشاره میکنیم.
این نکته هم حائز اهمیت است که در تمام جوامع، زنها ترجیح میدهند با مردی بزرگتر و مردان با زنی کوچکتر و جوانتر از خود ازدواج کنند؛ اما فرهنگ جامعه و شرایط محیطی نیز تعیینکننده اختلاف سنی در ازدواجها هستند و به نظر میرسد برای اختلاف سنی مناسب در ازدواج، هنوز الگوی واحدی ارائه نشده است.
متوسط سن ازدواج نهتنها در اروپا و آمریکا بلکه در آسیا، آفریقای شمالی و آمریکای لاتین نیز افزایش پیدا کرده است. جامعهشناسان دلایل متعددی برای این افزایش سن مطرح کردهاند از جمله:
شرایط اقتصادی
شرایط اقتصادی در جوامع مدرن امروزی جوانان را مجبور میکند تا از نظر مالی، شریکی مستقل برای خود پیدا کنند. مردان بویژه در قاره آسیا باید از نظر مالی همسر و بچههای خود را تامین کنند. پس دختران به دنبال افرادی هستند که از نظر مالی مستقل و در سطح مناسبی باشند. از سوی دیگر برای مردها سخت خواهد بود که در سنین پایین و جوانی از نظر مالی، منبع درآمد بالایی داشته باشند. این در شرایطی است که شغل و کسب و کار مناسب نیز به افراد تحصیلکرده و با مهارت اختصاص داده میشود و بدیهی است که نمیتوان انتظار داشت فردی در سنین کمتر از 20 سال بتواند شغل مناسبی پیدا کند.
تحصیلات
تلاش برای تحصیلات بهتر و بالاتر نیز به عنوان یکی از دلایل افزایش سن ازدواج مطرح شده است. در پاکستان، هند، برزیل، السالوادور و مکزیک، سن ازدواج افراد تحصیلکرده معمولا بالاتر از افراد تحصیلنکرده است. در اغلب کشورها، افراد برای ادامه تحصیل ترجیح میدهند مجرد باقی بمانند.
زندگی شهری
شهرنشینی و زندگی در مناطق شهری نیز نقش بسیار مهمی در افزایش سن ازدواج دارد.
در حومه شهرها و روستاها معمولا تحصیلات تکمیلی، چندان مورد توجه قرار نمیگیرد و از اینرو ازدواج در سنین پایینتر ممکن میشود؛ هرچند یافتن یک زوج موافق و همراه در شهر شاید آسانتر به نظر آید؛ اما ساختن زندگی مناسب و فراهم کردن وسایل آن در شهر، یک چالش بسیار جدی است.
وضعیت خانوادگی
خانواده در کشورهای آسیایی یک بنیاد اساسی است، به همین دلیل سن ازدواج در کشورهای شرقی کمتر است. گاهی فرزندان در خانواده پدری یا مادری، همسر و شریک زندگی خود را پیدا میکنند. برخی اوقات نیز خود خانواده، نمونههایی مناسب برای ازدواج بچهها پیدا میکنند؛ ولی این شرایط در بیشتر کشورهای اروپایی تفاوت دارد و بهطور میانگین، سن 30 سال برای مردها و 26 سال برای خانمها متوسط سن ازدواج است.
سنتهای پیش از ازدواج
از سوی دیگر در برخی کشورها همچون هند و پاکستان، سنتهای خاص و گاهی سخت که برای ازدواج وجود دارد، یکی از دلایل افزایش سن ازدواج هستند.
به عنوان مثال تهیه جهیزیه، سنتی است که با وجود تفاوت در مناطق و کشورهای مختلف، باعث افزودن به سن ازدواج میشود. جهیزیه و مهریههای سنگین، خود باعث ایجاد مشکل و تمایل به تجرد میشوند.
ارزش زندگی مشترک
در کشورهای غربی، ازدواج کمکم اهمیت خود را از دست میدهد و زندگی مشترک یک ارزش و هنجار اجتماعی تلقی نمیشود. از اینرو افراد دلیلی برای ازدواج بویژه در سنین پایین نمیبینند.