مطالبه خسارت از سیستم های رایانه ای

🖍 محمد رادپور- پژوهشگر دکتری حقوق

با تکیه بر هوش مصنوعی و پیاده سازی برنامه های رایانه ای مبتنی بر تحلیل و بررسی داده ها در سطح وسیع و جستجو در پایگاه هایرایانه ای متنوع و در نهایت تولید محتوا و حتی خلق یک اثر علمی، که طراحان این برنامه ها در کمال حسن نیت و متعارف اقدام نمودهباشند، در زمان حاضر امری معمول تلقی می شود، اما آنچه که موضوع را با پیچیدگی روبرو می سازد، اشتباه سیستم رایانه ای درکاوش خود است که به طرق مختلف قابل تصور بوده و صرف نظر از آنکه ممکن است واجد وصف مجرمانه باشد که منطبق با قوانینجزایی ایران، مجازات سیستم های رایانه ای جرم انگاری نشده و بعید نیست وجود آن قریب الوقوع باشد، چه بسا چنین خبطی، سببهتک حیثیت دانشمندی شده و یا در واکاوی دارویی، دوز عنصری را بیشتر نمایان نموده و ایجاد خسارت کند.

♦️🔷♦️🔷♦️🔷♦️

نرم افزار رایانه ای بدون وجود سخت افزار هیچ توانی ندارد، که در تجمیع، سیسیتم رایانه ای تشکیل می شود و بر پایه ی بند «م» ماده2 قانون تجارت الکترونیکی، این سیستم به مانند کشتی ها که در حقوق دریایی مورد بحث است، داری شخصیت [فرضی] هستند و اگربه طور مثال یک سیستم رایانه ای را که به حالت خودکار فعالیت کرده و برای خود کسب درآمد دارد در نظر گیریم، آنگاه می تواندبدهکار، بستانکار یا مسوول شناخته شود.

♦️🔷♦️🔷♦️🔷♦️

در مانحن فیه و لحاظ شرایط لازم قانونی برای مسوول دانستن سیستم رایانه ای به منظور جبران خسارت، با فقدان قوانین ماهوی مواجهنبوده و امکان مطالبه ی خسارت از سیستم های رایانه ای وجود دارد. اله اعلم

♦️🔷♦️🔷♦️🔷♦️

📝پی نوشت:

📕بند «م» ماده 2 قانون تجارت الکترونیکی:

«‌شخص» (Person) : اعم است از شخص حقیقی و حقوقی و یا سیستم‌های ‌رایانه‌ای تحت کنترل آنان.